Kozmetik Ürün İddiaları: Hangi İfadeler Kullanılamaz?

Kozmetik ürün açıklamalarında sık sık "görünümüne yönelik", "hissini destekler", "yardımcı olur" gibi temkinli ifadeler görürsünüz. Bu bir pazarlama tercihi değil, mevzuatın çizdiği bir sınırdır.

Kozmetik ile ilaç arasındaki çizgi

Kozmetik ürün, kişisel bakım ve görünüm amaçlıdır. Bir ürün hastalığın teşhisi, tedavisi veya önlenmesi için kullanıldığını söylemeye başladığı anda, hukuken artık kozmetik değil beşerî tıbbi ürün alanına girer — ve bambaşka bir ruhsat sürecine tabi olur.

Bu yüzden bir kozmetik ürün "kepeği yok eder" değil, "kepek görünümüne yönelik" der. Ayrım kelime oyunu gibi görünse de, arkasında farklı bir denetim rejimi vardır.

Yönetmelik ne diyor?

Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'nin 23. maddesi açıktır: ürünün etiketinde, piyasaya arzında ve reklamında; ürünün sahip olmadığı özellikleri veya fonksiyonları ima eden metinler, adlar, ticari markalar ve resimler kullanılamaz.

"İma eden" ifadesi burada kritik. Doğrudan bir cümle kurmadan, bir görselle veya bir rozetle aynı izlenimi yaratmak da kapsam dâhilindedir.

Aynı madde, "hayvanlar üzerinde test edilmemiştir" gibi iddiaların ancak kanıtlanabildiği takdirde kullanılabileceğini de belirtir. Kurum, kullanılabilecek iddialara ilişkin ortak kriterleri ayrı bir kılavuzla yayımlar.

Pratikte hangi ifadeler sorunludur?

• Hastalık adı geçen ya da tedavi ima eden ifadeler
• Belirli bir süre ya da kesinlik vaadi ("iki haftada gider")
• Dayanağı paylaşılmayan yüzdeler ("%98 etkili")
• Klinik çalışma, laboratuvar sonucu veya doktor tavsiyesi izlenimi veren rozetler
• Ürünün kapsamı dışındaki bir etkiyi ima eden görseller

Peki ne söylenebilir?

Ürünün gerçekten yaptığı şey söylenebilir: neyi içerdiği, nasıl uygulandığı, cildin ya da saçın görünümüne ve hissine dair gözlemlenebilir etkileri.

• "Cildi nemlendirir"
• "Gözenek görünümüne yönelik"
• "Uygulandığı bölgede ferahlık hissi bırakır"
• "Düzenli kullanımda saçın daha canlı görünmesine yardımcı olur"

Bu dil bazen fazla çekingen bulunur. Ama bir ürünün ne yaptığını abartmadan anlatmak, kullanıcının beklentisini gerçekle hizalar — ve uzun vadede markanın lehinedir.

Alıcı olarak neye bakmalı?

Bir ürün size bir hastalığı çözeceğini söylüyorsa, iki ihtimal vardır: ya kozmetik değildir ya da mevzuata aykırı bir iddiada bulunuyordur. İkisi de ürünü seçerken bilmeniz gereken bir şeydir.

Bileşen listesi, kullanım talimatı ve uyarıların açıkça yazıldığı ürünler, genellikle bu sınırın farkında olan üreticilerden gelir.